Θεοδωρος  Ι. Μπαβεας

 Τα νοσήματα  που  μπορεί να προκαλέσουν  επιδημίες  στα  σχολεία,  είναι τα  νοσήματα  που αποκαλούμε  ΝΟΣΗΜΑΤΑ της ΠΑΙΔΙΚΗΣ   ηλικίας  και είναι κυρίως  τα  ΛΟΙΜΩΔΗ  ΝΟΣΗΜΑΤΑ .

Λοιμώδη  ή Μεταδοτικά  λέγονται τα νοσήματα  που  προκαλούνται  από ζωντανούς λοιμογόνους παράγοντες,  ή από  τα τοξικά προϊόντα  αυτών .Οι παράγοντες αυτοί  είναι  τα διάφορα μικρόβια και οι  ιοί , καθώς και οι τοξίνες αυτών .Ορισμένοι παράγοντες  που μεταδίδονται από άνθρωπο σε άνθρωπο  προκαλούν νοσήματα που λέγονται κολλητικά ή μολυσματικά.

Η είσοδος  λοιπόν αυτών των παραγόντων ή των τοξινών μέσα στον οργανισμό   προκαλεί την νόσο που  εκδηλώνετε με ορισμένα συμπτώματα.

Τα  νοσήματα  αυτά μεταδίδονται  εις τα παιδιά  με δυο κυρίως  τρόπους  Α– Με την άμεση  επαφή ή  και  αερογενώς και Β –

Με  το νερό και τα τρόφιμα

Με τον πρώτο  τρόπο μετάδοσης, μεταδίδονται τα παρακάτω νοσήματα της παιδικής ηλικίας  (λοιμώδη νοσήματα)

 

α- Ανεμευλογιά   β– Διφθερίτιδα   γ- Ερυθρά    δ-Επιδημική εγκεφαλονωτιαία  μηνιγγίτιδα    ε-η ιλαρά  –  ζ-ο κοκίτης   η- παρωτίτιδα   θ- η  πολιομυελίτιδα   ι- η φθειρίαση

 

Με το  δεύτερο τρόπο μεταδίδονται νοσήματα κυρίως με το νερό  ή τα  τρόφιμα , που χρησιμοποιούνται  στο σχολείο και  είναι τα παρακάτω , πάντως αυτός ο τρόπος μετάδοσης σήμερα με τα καλά δίκτυα υδρεύσεως και την βελτίωση των κανόνων δημόσιας υγείας έχει ελαχιστοποιηθεί ειναι  τα εξης

α-βακτηριακή   δυσεντερία  β- ηπατίτιδα Α  γ– παρατυφικό  σύνδρομο

δ-τυφοειδής  πυρετός  γ- τροφικές δηλητηριάσεις.

 

Επίσης  θεωρώ απαραίτητο  να αναφέρω,  τι  εννοούμε  όταν λέμε επιδημία  στα σχολεία . Γενικά  όταν  ακούμε  την λέξη  επιδημία  θα  πρέπει να γνωρίζουμε  ότι  παρουσιάζονται  πολλά κρούσματα  από  κάποιο  λοιμώδες  νόσημα  σε  ορισμένο τόπο(όπως είναι το σχολείο)  και χρόνο  και για  κάποιο μικρό  χρονικό διάστημα . Στη  σημερινή  εποχή οι επιδημίες έχουν  σε μεγάλο  βαθμό περιορισθεί,  διότι η πρόοδος της ιατρικής , η άνοδος του  βιοτικού επιπέδου , η τήρησης  των βασικών κανόνων υγιεινής,  η εφαρμογή  της πρόληψης,  η εξυγίανση  του περιβάλλοντος, καθώς  και  η εφαρμογή  του εθνικού προγράμματος εμβολιασμών  κατά των λοιμωδών νοσημάτων  έχει σαν  αποτέλεσμα  την αντιμετώπιση αυτών των νοσημάτων της παιδικής ηλικίας .

Τα  λοιμώδη  νοσήματα στις αρχές  του περασμένου αιώνα  και ακόμα πιο  παλιά , πριν την ανακάλυψη  των μικρόβιων,  των εμβολίων και των αντιβιοτικών, προκαλούσαν μεγάλες επιδημίες από  τις οποίες  πέθαιναν εκατομμύρια  όχι μόνο παιδιά αλλά και  ενήλικες.

Παρά  την πρόοδο της ιατρικής  τα  λοιμώδη νοσήματα και σήμερα ακόμη μπορεί να εμφανιστούν με  την μορφή επιδημίας στην προσχολική  και σχολική  ηλικία .

 

Η  είσοδος του παιδιού στο σχολείο τις περισσότερες φορές αποτελεί την πρώτη επαφή του παιδιού με ορισμένους  παράγοντες που είναι αυτοι προκαλούν  αυτά που ονομάζομε  συνήθως (νοσήματα της παιδικής ηλικίας). Η ανάπτυξη όμως του βιοτικού επιπέδου η εφαρμογή των  εμβολιασμών  κατά την προσχολική και σχολική ηλικία , είχε  σαν αποτέλεσμα την ελάττωση  της  διασποράς αυτών   των λοιμογόνων  παραγόντων . Όμως πολλά παιδιά πηγαίνουν  στο σχολείο  χωρίς να έχουν εκταθεί σε αυτούς  τους  παράγοντες αν και έχουν υποστεί τους προβλεπόμενους εμβολιασμούς,  διότι δεν ανέπτυξαν ανοσία .

Όταν συγκεντρωθούν πολλά ευπαθή  παιδιά  σε  ένα σχολείο τότε μπορεί  να εμφανισθεί  επιδημία,  όταν περάσει κάποιος  λοιμογόνος  παράγων από εκεί  Η  εξάπλωση  όμως  εξαρτάται όχι μόνο από τον  τρόπο μεταδόσεως του  λοιμογόνου  παράγοντα , αλλά  από τους χώρους του σχολείου, τις στενές σχέσεις των παιδιών, την μολυσματικότητα  του  μικροβίου , την  ευαισθησία    των παιδιών, και  την  μη τήρηση  των στοιχειωδών κανόνων υγιεινής τόσο  στο  σχολείο όσο και στο σπίτι

Για  να έχουμε λοιπόν  μια επιδημία  λοιμώδους  αιτιολογίας  χρειάζεται   μια σειρά  παραγόντων 1-η πηγή  μολύνσεως 2-ο  τρόπος μεταδόσεως 3– το ευπαθές άτομο.

Η αντιμετώπιση μιας  επιδημίας  βασίζεται στην καταπολέμηση αυτών των παραγόντων  που αναφέραμε .Αν αντιμετωπίσουμε  δυο  από αυτούς τους παράγοντες, με  ειδικά μέτρα  τότε γίνεται καταστολή μιας επιδημίας.

Αρκετά λοιμώδη νοσήματα περιορίζονται με τους προφυλακτικούς εμβολισμούς κατά τη προσχολική και σχολική ηλικία , και  το μέτρο  αυτό θεωρείται το πιο αποτελεσματικό μέτρο   για  τον έλεγχο των επιδημιών στα σχολεία ,  γιατί  το κάθε  παιδί αναπτύσσει  δική του άμυνα δηλ ανοσία  και έτσι τα εμβολιασμένα  παιδιά δημιουργούν μια  προστατευτική  συλλογική  ανόσια  εξαιρετικά  αποτελεσματική και στο χώρο του σχολείου.

Για τα  νοσήματα που δεν υπάρχουν  εμβόλια κυρίως για αυτά που μεταδίδονται με το νερό και τα τρόφιμα  ,  η αντιμετώπιση της επιδημίας γίνεται  με την απομάκρυνση του παιδιού, από το σχολείο   που  αρρώστησε και θεωρείται  εστία  μολύνσεως , ενώ γίνεται αυστηρός έλεγχος του νερού  στο σχολείο καθώς και  των τροφίμων που χρησιμοποιούνται  από τα παιδία , που αγοράζουν από την καντίνα  ή το κυλικείο του σχολείου